Pierwsza deportacja

Deportacja lutowa objęła swym zasięgiem przede wszystkim ludność polską. Zsyłano osadników wojskowych (w większości byłych uczestników wojny 1920 roku) oraz służbę leśną, a także uciekinierów z Rosji po wojnie domowej i przejęciu władzy przez bolszewików. Jako osadników potraktowano także liczne rodziny chłopskie, które otrzymały ziemię w ramach parcelacji majątków lub też nabyły ją za pieniądze i nie miały nic wspólnego z polityką osadniczą rządu polskiego. Wśród zesłańców był niewielki odsetek ludności białoruskiej i ukraińskiej, głownie z racji pełnienia przez mężczyzn – „głowy rodzin” służby w gospodarce leśnej: gajowi, straż leśna itp. Wg danych z czerwca 1941 roku Polacy w ww. grupie stanowili 81,68%, Ukraińcy 8,76%, Białorusini 8,08%, Niemcy 0,11%, inni 1,37%.
Deportowaną ludność rozlokowano w 115 osadach specjalnych, w Komi ASRR, w północnych obwodach Rosyjskiej Federacyjnej SRR: archangielskim, czelabińskim, czkałowskim, gorkowskim, irkuckim, iwanowskim, jarosławskim, kirowskim, mołotowskim, nowosybirskim, omskim, swierdłowskim i wołogodzkim, w Jakuckiej i Baszkirskiej ASRR oraz Krasnojarskim i Ałtajskim Kraju. Najwięcej osób umieszczono w Komi ASRR (2 191 rodzin), w obwodzie wołogodzkim (1 586 rodzin), mołotowskim (1 773 rodziny), swierdłowskim (2 809 rodzin), omskim (1 422 rodziny) archangielskim (8 084 rodziny) i irkuckim (2 114 rodzin) oraz w Krasnojarskim i Ałtajskim Kraju (odpowiednio 3 279 i 1 250 rodzin). Dzieci do 16 roku życia było nie mniej niż 58 tysięcy, a więc blisko połowa. Wysiedlony kontyngent określono w terminologii NKWD jako spiecpieriesielency-osadniki.

                

Materiał wystawy

Dokumenty źródłowe:

Fotografie:

Relacje i wspomnienia

Więcej

Ludzie

Więcej