Trzecia deportacja

Kolejna, trzecia masowa deportacja odbyła się na przełomie czerwca i lipca 1940 roku. Rozpoczęła się wczesnym rankiem 29 czerwca. Z powodu trudności w zatrzymywaniu wyznaczonych do deportacji osób oraz kłopotów z transportem operacja wydłużyła się do prawie tygodnia. Objęła swym zasięgiem (zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami) przede wszystkim uchodźców z Polski centralnej odrzuconych przez niemiecką komisję przesiedleńczą.
Większość deportowanych stanowiła w tym przypadku ludność narodowości żydowskiej, białoruskiej i ukraińskiej. Jak podają źródła NKWD, Żydzi stanowili ponad 80% całości deportowanego kontyngentu. Wg danych NKWD za drugi kwartał 1941 roku wśród 76 113 zesłańców było 84,56% Żydów, 10,95% Polaków, 2,26% Ukraińców, 0,24% Białorusinów oraz 0,16% Niemców. Ostateczna liczba zesłańców, których w dokumentach sowieckich określa się mianem spiecpieriesielency-bieżency, a którzy określani są także jako „kontyngent osób mających wyjechać do Niemiec, lecz nie przyjętych przez władze niemieckie”, wyniosła 80 653 osoby. 22 879 deportowano z „Zachodniej Białorusi”, 57 774 z „Zachodniej Ukrainy”. Dane Wojsk Konwojowych NKWD mówią o przewiezieniu 57 pociągami 76 246 osób (52 617 z „Zachodniej Ukrainy” oraz 23 629 z „Zachodniej Białorusi”). Władzom sowieckim nie udało się zrealizować planów do końca. Na „Zachodniej Ukrainie” pierwotnie zamierzano przesiedlić aż 102 683 osoby (83 207 członków rodzin oraz 19 476 osób samotnych), zaś na „Zachodniej Białorusi” co najmniej 23 057 osoby.

                

Materiał wystawy

Dokumenty źródłowe:

Fotografie:

Relacje i wspomnienia

Więcej

Ludzie

Więcej