Status deportowanych i miejsca zsyłek

Kolejną grupę stanowili uchodźcy deportowani w czerwcu-lipcu 1940 roku. Jako specprzesiedleńcy przeznaczeni zostali do pobytu w osadach specjalnych na północy ZSRS. Ponieważ, podobnie jak deportowani z lutego 1940 roku, znaleźli się w gestii NKWD, dane na ich temat są pełniejsze. Jak wynika z raportów Wojsk Konwojowych NKWD ZSRS do stacji docelowych dowieziono co najmniej 75 267 osób. Do listopada 1940 roku w 14 krajach, obwodach i republikach autonomicznych ZSRS znalazło się o blisko 2,5 tysięcy osób więcej – 77 710. Raport NKWD z czerwca 1941 roku mówił o 76 113, natomiast z sierpnia 1941 o 78 339 deportowanych przebywających w następujących rejonach i obwodach:

  • w Komi ASRR, w rejonach: syktywdyńskim (2 982 osoby), sysolskim (2 532 osoby), ust’wymskim (1 581 osób), żeleznodorożnym (854 osoby) i kortkieroskim (781 osób);
  • w Marijskiej ASRR, w rejonach; joszkarolińskim (1 546 osób), morkińskim (558 osób), gornomarijskim (2 342 osoby) i jurińskim (1 221 osób);
  • w Jakuckiej ASRR, w rejonie ałłachjuńskim (1 117 osób) i okręgu Ałdańskim (2 345 osób);
  • w Kraju Ałtajskim, w rejonach: troickim (1 209 osób), talmieńskim (765 osób), topczychińskim (891 osób), czerwiańskim [?] (159 osób), togulskim (207 osób), barnaulskim (374 osoby) i ałambajskim/sorokińskim (424 osoby);
  • w Kraju Krasnojarskim, w obwodach: niżnoingaszskim (305 osób), daurskim (475 osób), manskim (913 osób) i sowietskim (64 osoby);
  • w obwodzie archangielskim, w rejonach: winogradowskim (301 osób), wierchnietojemskim (1 264 osoby), kotłaskim (583 osoby), leńskim (232 osoby), prioziornym (818 osób), czerewkowskim (735 osób), niandomskim (622 osoby), plesieckim (1 173 osoby), konoskim (627 osób), krasnoborskim (601 osób), jemieckim (758 osób), rowdyńskim (283 osoby), wielskim (1 173 osób), solwyczegodzkim (469 osób), chołmogorskim (277 osób) i kargopolskim (2 451 osób);
  • w obwodzie wołogodzkim, w rejonach: totiemskim (334 osoby), andomskim (347 osób), kowżyńskim (243 osoby), niuksieńskim (671 osób), kiriłłowskim (234 osoby), wochomskim (153 osoby), osztińskim (556 osób), wielikoustiugskim (807 osób), leżskim (272 osoby) i nikolskim (252 osoby);
  • w obwodzie gorkowskim, w rejonie iwanowskim (899 osób);
  • w obwodzie irkuckim, w rejonie bodajbińskim (2 434 osoby);
  • w obwodzie mołotowskim, w rejonach: czermoskim (585 osób), czusowojskim (479 osób) i czerdyńskim (453 osoby);
  • w obwodzie tomskim, w okolicach Tomska (2 121 osób) oraz w rejonach: tieguldieckim (3 558 osób), asinowskim (3 561 osób), zyriańskim (3 429 osób) i kriwoszejnskim (139 osób);
  • w obwodzie kemerowskim, w okolicach Stalińska (616 osób) oraz w rejonach: barzaskim (238 osób), tajgińskim (159 osób) i krapiwińskim (210 osób);
  • w obwodzie nowosybirskim, w rejonach: suzunskim (1 405 osób), moszkowskim (155 osób), ordyńskim (382 osoby), maslanińskim (300 osób) i czułymskim (316 osób) ;
  • w obwodzie omskim, w rejonach: samarowskim (360 osób) i mikojanowskim (156 osób);
  • w obwodzie tiumeńskim, w rejonach: kondińskim (360 osób) i jałutorowskim (545 osób);
  • w obwodzie swierdłowskim, w rejonach: ałapajewskim (361 osób), pyszmińskim (592 osoby), tugułymskim (446 osób), aczitskim (319 osób), sierowskim (3 069 osób), garińskim (550 osób), isowskim (187 osób), wierchtawdińskim (739 osób), krasnouralskim (495 osób), kuszwińskim (154 osoby), riewdińskim (2 347 osób), nowolalińskim (366 osób), suchojłogskim (352 osoby), asbiestskim (1 067 osób), toborińskim (1 074 osoby), bieriezowskim (485 osób) i iwdielskim (530 osób);
  • w obwodzie czelabińskim, w rejonie kopiejskim (510 osób).

Średnia osób w rodzinie deportowanej w czerwcu 1940 roku wynosiła 2,9. Były one jednak zdekompletowane. Znaczny odsetek wśród wywiezionych stanowiły osoby samotne. W grupie tej wyraźnie zauważalna była przewaga osób dorosłych w stosunku do dzieci. Wg danych z kwietnia 1941 roku wśród przebywających wówczas na zesłaniu zarejestrowano 29 437 mężczyzn (38%) oraz 26 459 kobiet (35%). Dzieci do lat 14 było 16 041, zaś od 14 do 16 roku życia 4 131 (w sumie 20 172, a więc nieco powyżej 26%). Większość deportowanych wywodziła się ze środowisk miejskich. W raportach nadsyłanych z obwodów do Moskwy podawano, że wśród zarejestrowanych 8 261 różnego rodzaju specjalistów znalazło się 551 pracowników naukowych i wysokokwalifikowanych.

Na zsyłce przeważali Żydzi, których w połowie 1941 roku było 64 533, a więc ponad 84 %. Polaków zarejestrowano zaledwie 8 667 (11 %), Ukraińców 1 798 (2,3 %), Białorusinów 186 (0,2 %), Niemców 119, innych narodowości 1 396.